وَ نَفْسٍ وَ مَا سَوَّيها * فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَ تَقْوَيها » « 1 » و به نفس و آن كه آن را درست و نيكو نمود ، * پس بزه‌كارى و پرهيزكارىاش را به او الهام كرد . حسن خلق و مكارم اخلاقى لازمهء شخصيت ملكوتى انسان است . در حالى كه سوء خلق و مفاسد اخلاقى در نتايج شخصيت دنيوى انسان است . صاحبان شخصيت معنوى داراى باطن نيكو و سالمى هستند كه در پى كسب حلال‌ها و نيكىها و دورى از محرمات و پستىهايند . امّا صاحبان قلوب دنيوى همراه با ريا و نفاق است كه به دنبال كسب مقامات ظاهرى و اندوختن اموال و سرمايه‌هاى مادىاند . با توجه به همه اين آثار و بركات روحى و معنوى اخلاق ، براى نفس كه از سوى عمل به دستورهاى اخلاقى و معارف دينى مىتواند آثار سازنده و مفيد داشته باشد ، چرا بشر از آن بهره نمىبرد تا سلامت و سعادت دنيايى خود را تأمين كند . و همچنان به خلقيّات ناپسند خود اصرار مىورزد . مولاى متقيان اميرمؤمنان عليه السلام به همه بشريت توصيه فرموده است : وَ عَلَيْكُمْ بِمَكارِمِ الأَخْلاقِ فَانَّها رِفْعَةٌ وَ ايَّاكُمْ وَالْاخْلاقَ الدَّنِيَّةَ فَانَّها تَضَعُ الشَّرِيفَ وَ تَهْدِمُ الْمَجْدَ . « 2 » به شما باد به تحصيل مكارم اخلاق كه آن مايهء سربلندى است . و از خوىهاى پست دورى كنيد كه آن انسان‌هاى شريف را پست مىكند و بزرگوارى را از بين مىبرد .

--> ( 1 ) - شمس ( 91 ) : 7 - 8 . ( 2 ) - بحار الأنوار : 75 / 53 ، باب 16 ، حديث 89 ؛ تحف العقول : 215 .